Ismael Rivera, Afro-Karayip müziğinin en etkili şarkıcılarından biriydi ve El Sonero Mayor (“Usta Sonero”) olarak saygı görürdü. Bir sonero, tekrarlanan bir koro üzerine doğaçlama ifadeler söyleme konusunda yetenekli bir şarkıcıdır ve Rivera bu sanatı kendine özgü, samimi ve konuşma diliyle icra ederek bambaşka bir boyuta taşıdı. İsmael’den türetilen Maelo lakabıyla sevgiyle anılan Rivera, sıradan Porto Rikolu insanların dilini, mizahını ve deneyimlerini salsanın en kalıcı kayıtlarına taşıdı.
Santurce, Porto Riko (İngilizce)’da büyüyen Rivera, 1950’lerde arkadaşı Rafael Cortijo’nun grubunun baş solisti olarak ün kazandı. Neşeli kayıtları, iki farklı Porto Rikolu müzik geleneği olan bomba ve plena’ya yeniden önem kazandırdı. Grubun başarısı aynı zamanda ırksal engelleri aşarak, uluslararası salsa patlamasından önce siyah Porto Rikolu sanatçıları popüler eğlencede çok daha görünür kıldı.
Rivera daha sonra Los Cachimbos ile büyük bir kariyer geliştirdi ve 1970’lerde salsa büyürken kendine has tarzını koruyan müzikler kaydetti. “Las Tumbas” ve “El Incomprendido” gibi şarkılar zorluk ve direnci aktarırken, “El Nazareno” dini bağlılığı ifade etti. Tite Curet Alonso’nun “Las Caras Lindas” yorumuyla siyah kimliğin güçlü bir kutlamasını sundu. Ayrıca Fania All-Stars ile de sahne aldı ve Cortijo ile olan erken dönem çalışmalarını Celia Cruz ve Héctor Lavoe ile ilişkilendirilen nesille buluşturdu.
Rivera 1987’de hayatını kaybetti, ancak etkisi bireysel hitlerin ötesine uzanıyor. Sonero’yu bir hikaye anlatıcı ve doğaçlamacı olarak, tüm performansı şekillendirebilen bir kişilik olarak konumlandırmaya yardımcı oldu. Maelo’yu tanımak, dansçılara salsanın Porto Rikolu kökleriyle ve şarkı söylemenin merkezindeki ifade özgürlüğüyle daha derin bir bağ sunar.
