Wat is salsa in New York-stijl?
New York-stijl salsa is een stijl van salsa die meestal „On2” wordt gedanst. Dit betekent dat de dansers hun break step op de tweede tel van de maat zetten in plaats van op de eerste tel, zoals bij On1-salsa. Net als On1-salsa wordt deze stijl gewoonlijk in een lijn of slot gedanst, in plaats van in de meer cirkelvormige stijl van Cubaanse of Colombiaanse salsa.
Hoe salsa in New York-stijl zich ontwikkelde
New York-stijl salsa ontwikkelde zich vanuit de mambo uit het Palladium-tijdperk binnen de Puerto Ricaanse en Nuyoricaanse gemeenschappen van New York („Nuyorican” verwijst naar Puerto Ricanen die in of rond New York wonen). De stijl groeide uit Cubaanse son en mambo en nam tegelijkertijd invloeden over uit jazz, swing en tapdans. Later beïnvloedde Latin hustle enkele van de langere draaipatronen en de lineaire beweging in een slot.
Eddie Torres, te zien in de video hierboven, werd de bekendste docent en popularisator van salsa in New York-stijl. Hij heeft het dansen On2 niet uitgevonden, maar hielp de bewegingen en timing te ordenen tot een methode die onderwezen kon worden. Vervolgens verspreidde hij de stijl via zijn lessen, dansgezelschap en instructievideo’s.
On2-salsa wordt ook vaak mambo genoemd. De termen overlappen, hoewel mambo een oudere muziek- en danstraditie beschrijft die al vóór salsa bestond. Je leest meer over deze achtergrond in ons artikel over de geschiedenis van salsa.
Hoe ziet salsa in New York-stijl eruit?
New York-stijl salsa staat bekend om vloeiende gewichtsverplaatsingen, ingewikkelde draaipatronen en gedetailleerd voetenwerk. Bij partnerwerk wordt vaak de cross-body lead gebruikt, waarbij de ene partner het slot opent en de andere van de ene naar de andere kant begeleidt.
De stijl legt ook sterk de nadruk op shines: gedeelten waarin de partners uit elkaar gaan en afzonderlijk voetenwerk dansen voordat ze weer samenkomen. Shines kunnen gesyncopeerde passen, lichaamsbewegingen, spins en muzikale accenten bevatten, waardoor iedere danser ruimte krijgt om de muziek individueel te interpreteren.
De New York-stijl wordt vaak omschreven als vloeiender en meer op voetenwerk gericht dan salsa in LA-stijl, die gewoonlijk wordt gepresenteerd met scherpere lijnen en opvallendere trucs. Dit zijn algemene tendensen en geen strikte regels. Individuele dansers kunnen elementen van beide stijlen combineren.
Is New York-stijl hetzelfde als salsa On2?
De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet precies hetzelfde. On2 beschrijft de timing: de danser verandert op tel 2 en 6 van richting. New York-stijl beschrijft een bredere danstraditie die deze timing combineert met lineair partnerwerk, shines, lichaamsbeweging en haar geschiedenis in New York.
Niet iedere danser die op On2 een break maakt, gebruikt de klassieke New York-uitstraling. Het woord mambo kan bovendien verwijzen naar verwante manieren om met dezelfde timing te dansen. In alledaagse gesprekken over salsa overlappen „New York-stijl”, „On2” en „mambo” echter vaak.
Timing van salsa On2
Er zijn verschillende manieren om de passen tijdens het dansen On2 te timen, maar bij allemaal valt de break step, de pas waarmee de danser van richting verandert, op tel 2 en 6. De break step is niet noodzakelijk de eerste pas die in de maat wordt gezet.
Eddie Torres On2
De meest gangbare New York-timing volgt de standaard salsatelling 1-2-3, 5-6-7, met pauzes op 4 en 8. De danser zet eerst een pas op 1 en 5 en verandert vervolgens van richting op 2 en 6. Dit wordt gewoonlijk Eddie Torres On2 of ET2 genoemd.
ET2 wordt soms omschreven als „ballroom 2”, maar die benaming kan verwarrend zijn. Ballroommambo gebruikt doorgaans passen op 2-3-4 en 6-7-8, terwijl ET2 passen gebruikt op 1-2-3 en 5-6-7. Bij beide valt de break op 2 en 6, maar het patroon begint op verschillende tellen.
Power 2
Een alternatieve timing heet Power 2 en werd populair gemaakt door de dansschool Razz M’Tazz in New York (Engelstalige pagina). Power 2 wordt geteld als 2-3-4, 6-7-8, met pauzes op 1 en 5. De break step valt nog steeds op 2 en 6, maar de reeks begint één tel later dan bij ET2. Deze timing komt voort uit de mambo van het Palladium-tijdperk en ligt dichter bij de timing van Cubaanse son.
Dansen met de clave
Sommige dansers volgen ook de clave, vooral tijdens shines of wanneer de clave gemakkelijk te horen is. Deze benadering is minder gestandaardiseerd dan ET2 of Power 2. In plaats van één vaste reeks basispassen te volgen, fraseert de danser zijn bewegingen rond een clavepatroon van 2-3 of 3-2.
Hoe On2 aansluit op salsamuziek
Veel dansers houden van On2 omdat de break steps op een natuurlijke manier aansluiten bij ritmische aanwijzingen in salsamuziek. De open slag van de conga valt in de tumbao gewoonlijk op tel 2 en 6, waardoor dansers een duidelijk geluid hebben om te volgen. Docenten kunnen ook de clave, baslijn of het pianopatroon gebruiken om leerlingen te helpen horen waar de beweging in de muziek ligt.
Dansers in New York-stijl hadden traditioneel een voorkeur voor salsa dura, waaronder het krachtige geluid dat wordt geassocieerd met de klassieke New Yorkse salsa uit de jaren 1960 en 1970. Dat is een voorkeur en geen regel: On2 kan ook worden gedanst op langzamere salsa, romantische salsa en veel andere arrangementen.
Is On2 moeilijker voor beginners?
On2 is niet per definitie een timing voor gevorderden. Een beginner kan zowel met On1 als met On2 beginnen. Voor dansers die al een sterk spiergeheugen voor On1 hebben opgebouwd, voelt On2 vaak moeilijker, omdat ze moeten leren om op tel 1 te stappen, maar tot tel 2 te wachten voordat ze van richting veranderen.
Voor een nieuwe danser is de praktischste keuze meestal om de timing te leren die binnen de plaatselijke salsagemeenschap of in de geplande lessen wordt gebruikt. Ervaren On1-dansers kunnen met oefening overstappen op On2, maar partners moeten nog steeds dezelfde timing gebruiken om de dans duidelijk en comfortabel te laten aanvoelen.
We hopen dat dit je kennis van salsa in New York-stijl heeft vergroot! Lees meer over de andere salsastijlen.