Wat is mambo?
Mambo is een muziek- en dansstijl die in de jaren 1940 in Cuba ontstond en populair werd in New York City. De term wordt soms ook gebruikt voor salsa in New York-stijl en is daarnaast een categorie binnen het stijldansen.
Net als het woord “rumba” heeft mambo in verschillende contexten verschillende betekenissen gekregen, omdat de stijl zich in de loop van de tijd organisch en met weinig formele organisatie ontwikkelde.
Wat betekent mambo?
Het woord “mambo” betekent “gesprek met de goden” in het Kikongo, een van de talen die werd gesproken door tot slaaf gemaakte Centraal-Afrikanen die naar het Caribisch gebied werden gebracht.
De geschiedenis van mambo
Mambo vindt haar oorsprong in Havana, Cuba. De stijl vertoont veel overeenkomsten met eerdere vormen van Cubaanse muziek, zoals danzón, maar heeft een sneller tempo. Israel López Valdés, ook bekend als Cachao, wordt vaak beschouwd als de eerste maker van mambo. De danspassen lenen daarnaast veel bewegingen uit eerdere Cubaanse dansen en uit de swingdans, die in de jaren 1940 populair was.
Een van de bekendste mambomusici is Pérez Prado, die bekendstaat als de “Koning van de mambo”. Pérez hielp mambo vanuit La Tropicana in Havana naar de Park Plaza Ballroom in New York te brengen. Zijn hits, zoals “Mambo No. 5” en “Mambo No. 8”, hielpen mambo in de hele VS populair te maken. Daarmee brachten ze de “mamborage” van de jaren 1940 en 1950 op gang en hielpen ze de populariteit van mambo over de hele wereld te verspreiden.
Mambo en het Palladium
In de legendarische Palladium Ballroom in New York City (Engelstalige pagina) nam de populariteit van mambomuziek en -dans werkelijk explosief toe. De bekendste musici die in het Palladium optraden waren Tito Puente, Tito Rodriguez en Machito (Francisco Grillo), die bekendstonden als de “Grote Drie”.
De Grote Drie hielpen samen met andere bekende musici, zoals Charlie Palmieri en Ismael Rivera, niet alleen de mambodans te ontwikkelen, maar ook cha cha cha en later salsamuziek, die in veel opzichten slechts een nieuwe naam voor mambo en Cubaanse son was.
Veel van de salsapassen die tegenwoordig worden gedanst, zijn tijdens het Palladium-tijdperk ontwikkeld door dansgroepen zoals de Mambo Aces en bekende Palladium-dansers zoals Cuban Pete (Pedro Aguilar) & Millie Donay en Augie & Margo, die trucs en acrobatiek in hun dans verwerkten.
Het sociale dansen in het Palladium ging door tot 4.00 uur. Mambofans, die bekendstonden als “mamboniks”, hielpen de opkomende Latijns-Amerikaanse dansscene in New York op te bouwen.
Cuban Pete & Millie Donay
Augie & Margo
Mambo tegenover salsa
In veel opzichten is salsa een evolutie van mambo, omdat veel passen en bewegingen hetzelfde zijn en vroege mambomuziek van artiesten zoals Tito Puente de afgelopen jaren opnieuw als “salsa” is aangeduid. Mambo werd doorgaans op On2-timing gedanst. Daarom wordt salsa in New York-stijl (die On2 wordt gedanst) soms ook “mambo” genoemd.
Veel dansers zijn ook klassieke mambopassen en -styling in hun salsadans gaan verwerken. Enkele van de bekendste zijn Eddie Torres (ook bekend als de “Mambokoning”), zijn zoon Eddie Torres Jr. (Engelstalige pagina), Adolfo Indacochea, Rodrigo Cortazar (Engelstalige pagina) en Benny (Engelstalige pagina) & Brandon (Engelstalige pagina).
Lees meer in ons artikel over mambo tegenover salsa.
Eddie Torres
Adolfo Indacochea & Latin Soul Dancers
Benny & Brandon
Mambo in het stijldansen
Mambo is ook de naam van een dansstijl in stijldanswedstrijden. Het is een van de vijf dansen in de categorie American Rhythm, samen met cha cha, rumba, East Coast swing en bolero. De dans wordt soms ook opgenomen in de categorie Latin Nightclub.
Verwarrend genoeg wordt mambo bij stijldansen vaak On1 in plaats van op On2-timing gedanst, doorgaans op salsamuziek.