Mambo nedir?
Mambo, 1940’larda Küba’da ortaya çıkan ve New York’ta popülerleşen bir müzik ve dans türüdür. Bu terim bazen New York stili salsa için de kullanılır ve ayrıca salon danslarında bir kategoridir.
“Rumba” sözcüğü gibi mambo da zaman içinde çok az resmî düzenlemeyle doğal biçimde geliştiği için farklı bağlamlarda farklı anlamlara gelen bir terime dönüşmüştür.
Mambo ne anlama gelir?
“Mambo” sözcüğü, Karayipler’e getirilen Orta Afrikalı kölelerin konuştuğu dillerden biri olan Kikongo dilinde “tanrılarla sohbet” anlamına gelir.
Mambonun Tarihi
Mambonun kökenleri Küba’nın Havana şehrine dayanır. Danzón gibi daha eski Küba müziği türleriyle birçok benzerlik taşır, ancak temposu daha hızlıdır. Cachao adıyla da bilinen Israel López Valdés, çoğu zaman mambonun ilk yaratıcısı kabul edilir. Dans adımları ayrıca daha eski Küba danslarından ve 1940’larda popüler olan Swing dansından birçok hareket alır.
En tanınmış mambo müzisyenlerinden biri, “Mambonun Kralı” olarak bilinen Pérez Prado’dur. Pérez, mambonun Havana’daki La Tropicana‘dan New York’taki Park Plaza Ballroom‘a taşınmasına yardımcı olmuştur. “Mambo No. 5” ve “Mambo No. 8” gibi hit şarkıları mambonun ABD genelinde popülerlik kazanmasına, 1940’lar ve 1950’lerin “mambo çılgınlığı”nın başlamasına ve mambonun dünya çapında yayılmasına yardımcı olmuştur.
Mambo ve Palladium
Mambo müziğinin ve dansının popülerliğinin gerçekten patlama yaptığı yer, New York’taki (İngilizce sayfa) efsanevi Palladium Ballroom‘dur. Palladium’da sahne alan en tanınmış müzisyenler, “Büyük Üçlü” olarak bilinen Tito Puente, Tito Rodriguez ve Machito’ydu (Francisco Grillo).
Büyük Üçlü; Charlie Palmieri ve Ismael Rivera gibi diğer tanınmış müzisyenlerle birlikte yalnızca mambo dansının değil, cha cha chanın ve daha sonra birçok açıdan mambo ile Küba sonunun yeniden adlandırılmasından ibaret olan salsa müziğinin de gelişmesine yardımcı oldu.
Bugün yapılan salsa adımlarının birçoğu Palladium döneminde Mambo Aces gibi dans grupları tarafından geliştirildi. Cuban Pete (Pedro Aguilar) & Millie Donay ve Augie & Margo gibi öne çıkan Palladium dansçıları, danslarına numaralar ve akrobasi kattı.
Palladium’daki sosyal dans sabah 4am’e kadar sürerdi. “Mambonikler” olarak bilinen mambo tutkunları, New York’ta gelişmekte olan Latin dans ortamının kurulmasına yardımcı oldu.
Cuban Pete & Millie Donay
Augie & Margo
Mambo ile Salsa
Birçok açıdan salsa mambonun bir evrimidir. Adımların ve hareketlerin birçoğu aynıdır ve Tito Puente gibi sanatçıların erken dönem mambo müziği son yıllarda “salsa” olarak yeniden adlandırılmıştır. Mambo genellikle on2 zamanlamasıyla yapılırdı. On2 yapılan New York stili salsanın bazen “mambo” olarak adlandırılmasının nedeni budur.
Birçok dansçı da klasik mambo adımlarını ve stil öğelerini salsa dansına katmaya başlamıştır. Bunların en tanınmışları arasında Eddie Torres (“Mambo Kralı” olarak da bilinir), oğlu Eddie Torres Jr. (İngilizce sayfa), Adolfo Indacochea, Rodrigo Cortazar (İngilizce sayfa) ve Benny (İngilizce sayfa) & Brandon (İngilizce sayfa) bulunur.
Mambo ile Salsa başlıklı makalemizde daha fazla bilgi edinin.
Eddie Torres
Adolfo Inacochea & Latin Sould Dancers
Benny & Brandon
Salon Danslarında Mambo
Mambo, salon dansı yarışmalarındaki bir dans türünün de adıdır. Cha cha, rumba, East Coast swing ve bolero ile birlikte American Rhythm kategorisindeki beş danstan biridir. Zaman zaman Latin Nightclub dans kategorisine de dahil edilir.
Kafa karıştırıcı biçimde, salon danslarındaki mambo on2 zamanlaması yerine çoğu zaman on1 ile ve genellikle salsa müziği eşliğinde yapılır.