Wat is Son Cubano?
Son Cubano, vaak kortweg “Son” (of “Cubaanse son”) genoemd, is een muziek- en dansstijl die aan het einde van de 19e eeuw in Cuba is ontstaan. Son Cubano staat bekend om zijn ritmische complexiteit en elegante bewegingen en legde de basis voor veel populaire Latijns-Amerikaanse dansstijlen, waaronder salsa.
Wat betekent Son Cubano?
De term “Son” betekent in het Spaans “geluid” of “ritme”, en het woord Cubano betekent in het Spaans simpelweg “Cubaans”. “Son Cubano” laat zich dus rechtstreeks vertalen als “Cubaanse son” en benadrukt daarmee de oorsprong van deze muziek- en dansstijl.
De geschiedenis van Son Cubano
Son Cubano ontstond aan het einde van de jaren 1800 in de landelijke gebieden van Oost-Cuba (Engelstalige pagina), met name rond Santiago de Cuba en Guantánamo. De stijl combineerde Afro-Cubaanse percussie met Spaanse gitaartradities. Aan het begin van de 20e eeuw had Son zich verspreid naar het stedelijke Havana, waar de stijl enorm populair werd.
In de jaren 1920 en 1930 werd Son Cubano zeer populair in heel Cuba en daarbuiten. De stijl beïnvloedde latere genres zoals mambo, cha cha cha en salsa. Groepen als Sexteto Habanero en Septeto Nacional maakten Son populair en ontwikkelden muzikale patronen die ook nu nog invloedrijk zijn.
Son Cubano-muziek
Son Cubano wordt doorgaans gespeeld met instrumenten als de tres (een Cubaanse gitaar), bongo’s, maracas, claves, trompet, bas en later ook piano. Het tumbao-ritme, een herhalend ritmisch patroon dat voornamelijk op de bas wordt gespeeld, staat centraal in Son-muziek en geeft zowel dansers als muzikanten houvast.
Bekende muzikanten zijn onder anderen Ignacio Piñeiro, Compay Segundo, Arsenio Rodríguez en Buena Vista Social Club. De wereldwijde bekendheid van Buena Vista Social Club zorgde voor een hernieuwde internationale belangstelling voor Son Cubano.
Son Cubano dansen
Son Cubano staat bekend om zijn elegante bewegingen en sierlijke stijl, die nauw aansluit bij het tumbao-ritme. De dans legt de nadruk op subtiliteit en vloeiende bewegingen en verschilt daarmee van energiekere dansen zoals salsa of mambo. Veel salsadansers verwerken tegenwoordig echter bewegingen en styling uit Son in hun dans.
Son wordt doorgaans contratiempo (tegen de tel in) gedanst, vergelijkbaar met salsa On2. De dans beweegt echter in een cirkel in plaats van langs een lijn, vergelijkbaar met Cubaanse salsa.
Son Cubano versus salsa
De grens tussen salsamuziek en Son is vaag, omdat de term “salsa” oorspronkelijk werd bedacht als overkoepelende term voor uiteenlopende Latijns-Amerikaanse muziekstijlen, waaronder Son (lees voor meer achtergrond ons artikel over de geschiedenis van salsa).
In Son-muziek worden doorgaans traditionele instrumenten gebruikt, zoals de tres, gitaar, bongo’s, conga’s, claves, maracas en timbales. Salsamuziek kan veel van die instrumenten eveneens bevatten, maar doordat salsa een samensmelting van verschillende Latijns-Amerikaanse muziekstijlen is, kent salsamuziek veel meer variatie.
Als dans lijkt Son Cubano het meest op Cubaanse salsa, omdat beide in een cirkel worden gedanst. Son wordt echter contratiempo gedanst in plaats van op de tel, met de nadruk op de tellen 2, 4, 6 en 8 van de muziek.
Son wordt daarnaast gekenmerkt als vloeiender en eleganter, terwijl Cubaanse salsa krachtiger en energieker is. Traditioneel bevat Son ook geen rumba of andere Afro-Cubaanse elementen, zoals bij Cubaanse salsa vaak wel het geval is.
Son Cubano is de afgelopen jaren populairder geworden binnen de salsagemeenschap. Veel dansers verwerken bewegingen en styling uit Son in hun dans. De On2-timing en elegante styling sluiten bijzonder natuurlijk aan bij dansers van New York-stijl salsa.
Son Cubano vandaag
Son Cubano blijft wereldwijd invloed uitoefenen op muziek en dans. De stijl wordt in Cuba en daarbuiten nog altijd in zijn traditionele vorm gevierd en beoefend. Ook hebben veel bewegingen en invloeden uit Son hun weg naar salsa gevonden, vooral nu salsa On2 wereldwijd populairder is geworden.