Ray Barretto, Latin müzik tarihinin en büyük conga çalgıcılarından biri ve salsa’nın altın çağının belirleyici orkestra şeflerinden biriydi. Fania Records hareketinin merkezi bir figürü olarak, New York’un en ünlü salsa orkestralarından birini yönetirken aynı zamanda Amerikan cazında olağanüstü bir kariyer inşa etti. Güçlü perküsyonu ve cesur müzikal tarzı ona “Manos Duras” (Sert Eller) lakabını kazandırdı.
Brooklyn’de Porto Rikolu ebeveynlerin çocuğu olarak doğan Barretto, Latin müziği ve Amerikan cazı ile çevrili bir ortamda büyüdü. 1957’de Tito Puente‘nin orkestrasına katıldı ve dönüm noktası albümü Dance Mania‘da çaldı. Ayrıca caz dünyasında en çok aranan perküsyonculardan biri oldu ve Cannonball Adderley, Wes Montgomery ve Kenny Burrell gibi önemli sanatçılarla kayıtlar yaptı. Latin dans müziği ile caz arasında geçiş yapabilme yeteneği kariyerini tanımladı.
Barretto, 1960’ların başında kendi gruplarını yönetmeye başladı ve 1963’te “El Watusi” ile büyük bir çıkış yakaladı. 1967’de Fania Records’a katıldıktan sonra New York salsa’sının güçlü ve deneysel soundunun şekillenmesine yardımcı oldu. Acid (1968) albümü Afro-Küba ritimlerini soul ve caz ile harmanladı; Barretto Power (1970) ve Que Viva la Música (1972) ise orkestrasını salsa’nın en heyecan verici gruplarından biri olarak konumlandırdı. Ayrıca Fania All Stars’ın önde gelen üyelerinden biri olarak salsa’yı dünya çapında dinleyicilere tanıttı.
1972’de, uzun süreli solisti Adalberto Santiago da dahil olmak üzere birkaç önemli müzisyen orkestrasından ayrılarak Típica 73’ü kurdu. Barretto pes etmek yerine, Tito Allen ile orkestrasını yeniden kurdu ve en çok beğenilen albümlerinden biri olan Indestructible‘ı (1973) yayımladı. Kariyeri boyunca Tito Gómez ve Rubén Blades gibi üstün vokalistlerle çalışmaya devam etti; bu kayıtlar Barretto’nun orkestrasını salsa’nın en iyi şarkıcılarının vitrinine dönüştürdü.
Barretto caz tutkusundan asla vazgeçmedi. Celia Cruz ile yaptığı Ritmo en el Corazón (1988) işbirliği ona Grammy Ödülü kazandırdı ve 1990’larda Latin caza adanmış New World Spirit grubunu kurdu. 2006 yılında, Amerikan cazına olağanüstü katkılarından dolayı prestijli NEA Jazz Master onuruna layık görüldü.
Ray Barretto, hem salsa hem de caz üzerinde kalıcı bir iz bıraktı. “Indestructible” ve “Guararé”nin sürükleyici ritimlerinden cesur Latin caz kayıtlarına kadar müziği, dans pistine olan bağını kaybetmeden sürekli sınırları zorlayan bir sanatçıyı yansıtır. İki müzik geleneğinin şekillenmesinde bu kadar önemli rol oynayan çok az perküsyoncu vardır.
